Isang pagsusuri at pagpapakahulugan sa mga piling tula ni Emelita Perez Baes

Abstract

Ang pagsusuri at pagpapakahulugan sa mga piling tula ni Emelita P Baes ay naglayong ipabatid sa mga mag-aaral ng panitikang Pilipino sa antas pandalubhasaan, ang mga kaisipang maaring makatulong at magkaruon ng kaugnayan sa pag-araw-araw nilang pamumuhay. Sa pag-aaral na ito, and mga mahahalagang kaisipang binibigyang-diin at inilahad sa mga tula ay pinangkat sa anim na kategorya: 1. Pag-ibig at pananalig sa Diyos a. may pakpak ang mga dalangin b. isang sulyap k. Panahon: alay ka ng Diyos d. Tuwina, pangambal e. Anghel, managhoy kaya? 2. Pag-ibig at tungkulin sa bayan a. Duwag sa bantayog ng wika b. Sa Paraiso k. Ako’y Pilipino d. Yapak ng bagyo 3. Sa Sydney: laglag na gunita. 3. Pag-ibig, paggalang at pagpapahalaga ng anak sa magulang. A. Kay Inay b. Kay Ama k. Supling ng isang supling d. Pagsilang e. Sa liwanag ng buwan 4. Pag-ibig sa kapuwa a. Guro b. Palukod, pag-asal k. Handog sa aking kabiyak na puso d. Tayong dalawa e. Pag-ibig, kinakalong kita! 5. Pagpapahalaga sa kalikasan a. sa isang paruparong nakadapo sa dingding b. Alapaaap k. Rosas: ngumiti ka, rosas: lumuha ka! D. Ano ka sa akin? e. Nag-alimpuyo ang dagat kanina 6. Pagpapahalaga sa mabubuting kaugalian a. Kung ang tao ay isinilang upang maging tao lamang b. Korona o karangalan k. Magdalena d. Pitik ng buhay sa lungsod e. Hindi ako luluha. Ang bawat kaisipang sinusuri at binigyang-kahulugan ay sinamahan ng limang piling tulang may kaugnayan sa diwang itinampok. Ang mga salitang ginamit sa pagpapaliwanag ay madaling maunawaan upang higi na malinawan ang mensahe ng bawat tula. Ang pagpapaliwanag sa mga tula ay ibinatay sa mga kinalabasan ng pakikipanayan sa may-akda at guidance counselor, pagmamasid at pagtatanong sa mga pamamaraang ginagamit ng mga kapwa guro sa pag-tuturo ng tula, at pagsisiyasat sa mga aklat na ang diwa at kaisipan ay tulad ng mga tulang sinuri. Ang mga kaisipang taglay ng bawat tula ay iniugnay ng mananaliksik sa kanyang sariling mga karanasan, sa matamang pagmamatyag at pag-aaral sa mga pangyayaring nagaganap sa kanyang kapaligiran, lalung-lalo na sa mga kilos at gawi ng mga mag-aaral na kanyang tinuturuan. Ang mga piling tula ni Emelita Perez Baes ay nagtataglay ng sampung pinakagamiting uri ng tayutay na pagpalit-tawag, pito sa pagwawangis, isa sa pagmamalabis, pito sa pagbibigay-katauhan, isa sa pasalungat, isa sa pag-uyam, tatlo sa pagtutulad, isa sa pagtatanong, dalawa sa pagdaramdam at isa sa pagpapalit-saklaw. Bawat tayutay ay nilakipan ng halimbawang hango sa mga saknong ng tatlumpung piniling tulang binigyan ng kaukulang pagpapakahulugan. Ayon sa kinalabasan ng pagsusuri, ang mga tulang binigyan ng matamang pag-aaral ay sumunod sa panuntunan ng pagsulat ng tula. Hinati ng makata ang kanyang mga tula sa dalawang anyo: ang may sukat at tugma at and malayong taludturan. Sinuri ng mag-aaral ang walong tulang may sukat at tugma at natuklasang anim sa mga ito ang may sukat at tugma at natuklasang anim sa mga ito and may sukat na lalabindalawang pantig sa bawat talutod, ang isang tula ay may sukat na pipituhing pantig sa apat na taludtod at lalabing-apating pantig sa iba pa nitong taludtog. Ang ikawalong tula ay may sukat na lalabingwaluhing pantig sa bawat taludtod. Sa tugma naman, dalawa ang tulang may tugma sa patinig na karaniwan, isa ang may tugma sa patinig na mabigat, dalawa sa mga tula ang may tugma sa katinig na malakas at tatlo sa tugmang ganap. Dalawampu’t dalawa ang tulang may anyong malayang taludturan. Sa mga tulang ito, labimpito ang may mga sakyong na nangingibabaw ang dalawa, tatlo at apat na bilang ng mga taludtod. Isang tula ang may magkakasamang bilang na isa, apat at pitong taludtod. May dalawang tulang kakikitaan ng mga taludtod na apat, limat at siyam na taludtod. May tula ring may dalawa tatlong bilang ng mga taludtod na may kasamang isang saknong na sampu ang taludtod. Napansin ng mag-aaral na higit na nakararama ang mga saknong na may bilang na apat na taludtod sa mga ulang may ganitong kaanyuan. Ang pagiiba-iba ng mga pamamaraan o istilo ng may akda sa paghahati-hati ng mga taludtod ay lalong nagpapatingkad sa kagandahan ng kanyang mga tula.